Czyste Tatry

Dolina Kościeliska

Druga pod względem wielkości, dnem płynie Kościeliski Potok, w otoczeniu doliny znajduje się wiele jaskiń m.in. Jaskinia Mroźna, Jaskinia Raptawicka i Jaskinia Mylna. Z doliny odchodzą szlaki na Ciemniak, Polanę Stoły, do Wąwozu Kraków i do Stawu Smreczyńskiego. Na Hali Ornak znajduje się schronisko.
Znajduje się w Tatrach Zachodnich. Ma ok. 9 km długości, obwód ok. 27 km, a powierzchnię ok. 35 km². Od zachodu jej obramowanie tworzy północna grań Siwego Zwornika po Przednią Kopkę, od południa grań główna na odcinku od Siwego Zwornika po Małołączniak, od wschodu północno-zachodnia grań Małołączniaka po Mały Regiel.
Ma liczne boczne odgałęzienia, największe z nich to Dolina Miętusia, Dolina Tomanowa i Dolina Pyszniańska (Pyszna). Pozostałe większe odgałęzienia to: Żleb pod Wysranki, Wąwóz Kraków, Wściekły Żleb, Iwanowska Dolinka, Dolina Smytnia. Dnem doliny płynie Kościeliski Potok.
Najwyższym punktem w otoczeniu Doliny Kościeliskiej jest Błyszcz (2159 m n.p.m.). Z doliny jest widoczna, choć nie leży bezpośrednio nad nią, Bystra (2248 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Tatr Zachodnich.
Dolina Kościeliska tworzy długi i głęboki wąwóz skalny, ściany którego w trzech miejscach zwanych bramami zbliżają się blisko do siebie. Są to: Niżnia (Brama Kantaka), Pośrednia (Brama Kraszewskiego) i Wyżnia Kościeliska Brama (Brama Raptawicka).

Czasy przejścia podane na podstawie mapy.
Szlaki turystyczne

Szlak zielony – opis wędrówki szlakiem zielonym, prowadzącym dnem doliny, poczynając od jej wylotu w Kirach:

  • z lewej strony, na skraju lasu tzw. Jarcowa Skałka – wapień zawierający numulity
  • 0,5 km – Niżnia Kościeliska Brama (Brama Kantaka)
  • Wyżnia Kira Miętusia – rozszerzenie doliny i polana. Na lewo nad lasem widoczna Kończysta Turnia, na prawo Kościeliskie Kopki
  • 1,3 km, 20 min – wylot Doliny Miętusiej. Na lewo prowadzą dwa szlaki turystyczne:
    • Szlak czerwony – na Ciemniak w Czerwonych Wierchach przez Polanę Upłaz i Chudą Przełączkę. Czas przejścia: 3:25 h, ↓ 2:30 h
  • Szlak czarny – znakowana czarno Ścieżka nad Reglami do Doliny Małej Łąki przez Przysłop Miętusi. Przez kolejne kilkaset metrów ścieżka biegnie razem ze szlakiem zielonym. Czas przejścia na Wielką Polanę Małołącką: 1:05 h, z powrotem 55 min
  • Cudakowa Polana z ławkami i stołem dla turystów
  • 1,5 km – na prawo Ścieżka nad Reglami opuszcza do dolinę i kieruje się do Doliny Chochołowskiej przez Przysłop Kominiarski
    • Szlak czarny – czas przejścia na Niżnią Polanę Kominiarską: 40 min, ↓ 30 min
  • 30 min – polana Stare Kościeliska z tzw. kapliczką zbójnicką
  • 2,3 km, 35 min – z końca polany odchodzą dwa szlaki turystyczne:
    • Szlak czarny – na lewo jednokierunkowa, znakowana czarno ścieżka do Jaskini Mroźnej. Czas przejścia do Skały Sowa: 1:10 h
    • Szlak niebieski – 50 m wyżej niebieski szlak na prawo na Halę Stoły. Czas przejścia: 1:10 h, ↓ 55 min
  • Lodowe Źródło po lewej stronie drogi
  • Brama Kraszewskiego – półkilometrowy wąwóz skalny
  • 3,2 km, 50 min – Skała Sowa – po prawej stronie oryginalnie ukształtowany blok skalny podnóża masywu Stołów. Po przeciwnej stronie jednokierunkowe zejście od wylotu Jaskini Mroźnej
  • 4 km, 1:05 h – Polana Pisana: polana, bufet i końcowy postój dorożek góralskich
  • Wyżnia Kościeliska Brama, zwana też Raptawicką Bramą – ostatnie przewężenie Doliny Kościeliskiej o długości ok. 700 m
    • Szlak żółty – 150 m powyżej polany znakowana żółto jednokierunkowa ścieżka do Wąwozu Kraków, prowadząca przez Smoczą Jamę i schodząca z powrotem na Polanę Pisaną. Czas przejścia: 50 min
  • 4,3 km – Skała Pisana. Po lewej stronie płaska skała wapienna z autografami dawnych turystów, a również słynnych twórców. Po prawej stronie masyw Raptawickiej Turni
  • 4,4 km – 100 m powyżej Skały Pisanej na prawo prowadzą dwa szlaki turystyczne:
    • Szlak czarny – czarny szlak do Jaskini Raptawickiej. Czas przejścia: 15 min
    • Szlak czerwony – czerwony szlak do Obłazkowej i przez Jaskinię Mylną. Trasa jednokierunkowa, wylot przy Hali Pisanej. Czas przejścia: 50 min
  • 4,8 km – wylot Doliny Smytniej i tzw. Krzyż Pola
  • Stara Polana. Kończy się ciasny wąwóz i zbocza Doliny Kościeliskiej rozszerzają się
  • po przekroczeniu Tomanowego Potoku, 70 m powyżej na lewo odchodzą dwa szlaki turystyczne:
    • Szlak czarny – czarny szlak do Smreczyńskiego Stawu. Czas przejścia: 30 min, ↓ 20 min
    • Szlak zielony – zielony szlak przez Dolinę Tomanową na Chudą Przełączkę i dalej na Ciemniak. Czas przejścia: 3:40 h, ↓ 2:40 h
  • 5,5 km, 1:35 h – Mała Polanka Ornaczańska (część Hali Ornak), a na niej schronisko PTTK na Hali Ornak.
    • Szlak żółty – żółty szlak przez Iwaniacką Przełęcz do Doliny Chochołowskiej. Czas przejścia na przełęcz: 1:15 h, ↓ 50 min